ANKARA İLAHİYAT FIKIH USULU ÖRNEK SORULAR

FIKIH USULU ÖRNEK SORULAR
1. “Kendisine Şâri„ tarafından bir şey yapmak ve
yapmamak zahmeti ilzâm edilen (borç altına sokulan) âkil
ve bâliğ kimsedir” tanımı hangisine aittir?
a. Ruhsat
b. Mükellef
c. Ehliyet
d. Rüşd
e. İltizam
2. Hukuk süjesinin haklara sahip olması, haklarını
kullanması, görev, yükümlülük ve sorumluluklar
yüklenebilmesine ne denir?
a. Ehliyet
b. Mükellef
c. İltizam
d. Ruhsat
e. Tazmin
3.Aşağıdakilerden hangisi İslam Hukuku’nun temel ilkeleri
arasında yer almaz?
a. Sıkıntıları ortadan kaldırma ilkesi
b. Zorlukları kolaylaştırma ilkesi
c. Hükümlerde tedricilik ilkesi
d. Hoşgörülü olma ilkesi
e. Adaletin gerçekleşmesi ilkesi
4. insanların özürlerinden dolayı kendilerine bir kolaylık
ve müsaade olmak üzere ikinci derecede meşru kılınan
şeydir?
a. Ehliyet b. Mükellef c.Tazmin
d.Ruhsat e.İltizam
5. Ayakta namaz kılamayan kimseye, oturarak ya da gücü
yettiği şekilde namaz kılması için ruhsat konulması İslam
hukukunun hangi temel ilkesi ile bağdaşır?
a. Hükümlerde tedricilik ilkesi
b. Adaletin gerçekleşmesi ilkesi
c. İnsanların yararının gözetilmesi ilkesi
d. Sorumlulukların azlığı ilkesi
e. Zorlukları kolaylaştırma ilkesi
6.Aşağıdakilerden hangisi İslam Hukukunda hafifletici
sebepler arasında yer almaz?
a.Delilik b.Unutma c.İhtiyaç
d.Umûmu’l Belva e. Yolculuk
7. Kişi için Ramazan ayında, oruç tutmak zararlı ise, oruç
tutmaz; iyileştiğinde tutamadığı gün sayısı kadar oruç
tutar hükmü İslam hukukunun hangi hafifletici sebepleri
arasında yer alır?
a. Sefer b. İkrah c.Hastalık
d.Umûmu’l Belva e.Unutma
8. Tazmin ne anlama gelmektedir?
a. Sebep olunan zararı ödemek
b. Borç altına sokulmak
c. Sorumluluk altına girmek
d. Bir kimseyi bir şeyi yapmaya zorlamak
e. Bir şeyi karşılığı ile geri vermek
9.” Bir kimseyi istemediği halde bir fiili veya sözü bizzat
yapmaya zorlamaktır.” tanımı aşağıdakilerden hangisine
airttir?
a.Tedric b.Tazmin c.İkrah
d.Tanzim e.İltizam
10. “Hükümlerin bir defada değil, insanların ihtiyaçlarına
göre parça parça inmesidir” tanımı hangisine aittir?
a.Tanzim b.Tazmin c.İkrah
d.Tedric e.İltizam
11. “Allah Ramazan ayında oruç tutmayı farz kılmış, ancak
seferde olanlar, hastalar, hamile olan ve çocuğunu
emzirmek zorunda olan kadınlar için oruç tutmama
ruhsatını koymuştur.” İfadesi İslam hukukunun hangi
ilkesi ile açıklanabilir?
a. İnsanların yararının gözetilmesi ilkesi
b. Zorlukların kolaylaştırılma ilkesi
c. Hükümlerde tedricilik ilkesi
d. Sorumlulukların azlığı ilkesi
e. Adaletin gerçekleşmesi ilkesi
12. Aşağıdakilerden hangisi “Usûl” kelimesinin içerdiği
anlamlardan değildir?
a. Bir şeyin aslı
b. Bir şeyin temeli
c. Üzerine anlaşılan durum
d. Bir şeyin doğduğu ya da kendisi, üzerine dayandığı,
bina edildiği şey
13. Şâri’in, mükellefi yapıp yapmamakta serbest bıraktığı
fiillere ne ad verilir?
a.Vacip b.Mendub c.Nedb
d.Mubah e.Müstehab
14. Aşağıdakilerden hangisi “Asl” kelimesinin terim
anlamlarından değildir?
a. Tercih edilen
b. Delil
c. Kaynak, izlenen yol
d. Devam etmekte olan şey
e. Fer’in aslı
15. “Tafsîlî delillerden elde edilen amelî-şer„î hükümlerin,
üzerine bina edildiği şeye ne ad verilir?
a. Usul
b. Fıkıh Usülü
c. Fıkıh
d. Tefsir
e. Kelam İlmi
16. Tafsîlî delillerden yararlanılarak elde edilen amelîşer„
î hükümleri bilmek” şeklinde tanımlan ilim
hangisidir?
a. Fıkıh
b. Usul
c. Akaid
d. Kelam
e. Fıku Usulü
17. Aşağıdakilerden hangisi hükümlerin elde edilme
yollarından değildir?
a. Akli hüküm
b. Hissi hüküm
c. Adli Hüküm
d. Tecrübi Hüküm
e. Vad‘î-Istılâhî Hüküm
18. I. bir bilim alanında yerleşmiş olan kurallara
dayanılarak varılan hükümlerdir.
II.Failin merfu, mef‟ulû bih‟in mensûb olması gibi
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdaki hüküm çeşitlerinden
hangisine aittir?
a. Vad‘î-Istılâhî Hüküm
b. Hissi hüküm
c. Tecrübi Hüküm
d. Hissi hüküm
e. Şer’i Hüküm
19. Aşağıdakilerden hangisi Şer’i Hükmün kısımlarından
değildir?
a. Îtîkâdî Hükümler
b. Ahlâkî Hükümler
c. Amelî Hükümler
d. Dini Hükümler
20. Aşağıdakilerden hangisi Ameli Hükümlerin kapsamına
girmez?
a. Alım-Satım
b. Namaz, Zekat, Oruç
c. Vakıf,Vasiyet
d. Rehin
e. Yalandan kaçınmak.
21. Hüküm çıkarma konusunda aşağıdakilerden hangisi
yanlıştır?
a. Usûlcü, genel hüküm ifade eden icmâlî delilleri
inceler. Fıkıhçı ise, tafsîlî delilleri inceler
b. Usûlcü, Kur‟ân ve Sünnet‟teki “emir” ve “nehiy”leri
inceler, Fıkıhçı, namazın, orucun, zekâtın vb.
hükmünü tespit etmek istediğinde bu kurallarla ilgili
tafsîlî delilleri araştırır.
c. Fıkıhçı kuralları koymakta, Usulcü ise bu kurallardan
faydalanmaktadır.
d. Usulcü, “emr”in, emredilen şeyin vâcip olduğunu
gösterdiğini tespit eder ve buradan hareket ederek
“emir vücûba delâlet eder” genel kuralını ortaya
koyar. Fıkıhçı ise, Usûlcünün ortaya koyduğu, “emir
vücûba delâlet eder” genel kuralından hareket
ederek emredilen şeyin vacip kılındığı hükmünü elde
eder.
e. Usulcü “nehy”i araştırır ve sonunda nehyin,
nehyedilen şeyi haram kıldığını tespit eder.Fıkıhçı ,
usûlcü tarafından konulan “nehiy, harama delâlet
eder” genel kuralından yararlanır.
22. Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?
a. Fıkıh Usûlü kuralları, bünyesinde, kendisinden şer„i
hükümler çıkarılabilecek tafsîlî deliller içeren
meseleleri barındırır. Fıkıh kuralları ise, bünyesinde,
Fıkıh Usûlü kurallarına dayanılarak elde edilmiş fıkhî
hükümleri barındırır.
b. Fıkıh Usûlü, Fıkhın, sağlıklı bir şekilde hüküm elde
edebilmesi için bir ölçüdür. Fıkıh Usûlü, konuşma ve
yazmanın sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için bir
ramer (nahiv) niteliğindedir.
c. Fıkıh Usûlü kuralları, amelî-şer-i hükümleri elde
edebilmeyi sağlayan bir araçtır. Fıkıh kuralları ise,
aynı illetle birbirine benzeyen aynı hükümlerin -bir
anlamda- toplamından ibarettir.
d. Fıkıh Usûlü kuralları, furû„dan (fer„î meselelerden)
sonra vardır. Fıkıh kuralları, fer„î meselelerin
varlığından önce vardır.
23. Aşağıdakilerden hangisi Fıkıh Usûlü ilminin
yararlandığı ilim dallarından değildir?
a. Mantık
b. Arapça
c. Kur’an ve Kur’an İlimleri
d. Sünnet ve Sünnet ile ilgili ilimler
e. Kelam
24.Fıkıh Usûlü alanında bize ulaşan tedvin edilmiş ilk
müstakil eser ve yazarı hangisinde doğru olarak
verilmiştir?
a. Fıkhul Ekber-İmam Azam Ebu Hanife
b. Er-Risale-İmam şafi
c. Er-Risale-Ebu Hanife
d. Fıkhul Ekber-İmam şafi
e. Et-Temhid- Ebû Muhammed el-Cuveynî
25. I.Hanefiyye yöntemide denilir
II. Bu yöntem fıkhî inceliklere dalma konusuna
özen göstermektedir.
III. Mezhep imamlarından nakledilen furû„
meselelerine dayanılarak usûl kurallarının belirlenmesi.
Yukarıda özellikleri verilen Fıkıh Usulü yöntemi
hangisidir?
a. Mütekellimin Yöntemi
b. Müteahhirun Yöntemi
c. Fukaha Yöntemi
d. Karma Yöntem
e. Asllara dayanarak fer’i meseleler üretmek yöntemi
26.Aşağıdakilerden hangisi Fıkıh Usulü eseri yazılırken
kullanılan yöntemlerden biri değildir?
a. Karma Yöntem
b. Asllara dayanarak fer’i meseleler üretmek yöntemi
c. Mütekellimin Yöntemi
d. Müteahhirun Yöntemi
e. Fıkıh Usûlünü, şerîa‘tın maksatlarını esas alarak
ortaya koyan yöntem
27.Aşağıdakilerden hangisi şer-i hükmün unsurları
arasında yer almaz?
a. Ameli hüküm
b. El-Hakim
c. Mahkum bih
d. Mahkum Aleyh
e. Mahkum Fih
28. Şer„î Hükmü yerine getirmekle yükümlü olan insan
yani mükellef olan kimseye ne ad verilir?
a. Mahkum Fih
b. Mahkum Aleyh
c. Mahkum Bih
d. El-Hakim
e. Mahkum Leh
29. Şâri„in mükelleften yapılmasını ya da terk edilmesini
istediği veya yapıp yapmama konusunda mükellefi
serbest (muhayyer) bıraktığı hüküme ne ad verilir?
a. Vadi Hüküm
b. Şer’i Hüküm
c. Ameli Hüküm
d. Teklifi Hüküm
e. İtikadi Hüküm
30. Şâri„in mükelleften olumlu (emir) ya da olumsuz
(nehiy) anlamda bir şeyin yapılmasını istemediği ancak
bazı şeyleri bazı şeyler için sebeb, şart ya da mâni„ kıldığı
hükümlere ne ad verilir?
a. Şer’i Hüküm
b. Teklifi Hüküm
c. Dini Hüküm
d. İtikadi Hüküm
e. Vad’i Hüküm
31. I. keffâretleri ödemek
II. nezirleri yerine getirmek
III. Zikir, Şükür ve Kur‟ân okumak
IV.Vergi niteliği taşıyan ibadet hükümleri
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisinin içine
girer?
a. Sırf Allah hakkı olan fiiller
b. Sırf Kul hakkı olan fiiller
c. Kul Hakkının galip olduğu fiiller
d. Allah hakkının galip olduğu fiiller
e. Hiçbiri
32. Tam ceza hükümleri kapsamına giren zina suçu cezası,
içki içme suçunun cezası, hırsızlık suçunun cezası gibi
cezalar hangi haklara gire?
a. Kul Hakkının galip olduğu fiiller
b. Allah hakkının galip olduğu fiiller
c. Sırf Allah hakkı olan fiiller
d. Sırf Kul hakkı olan fiiller
e. Hiçbiri
33.İffetli bir kadına zina iftirasında bulunma suçunun
cezası ne tür hakka girer?
a. Sırf Kul hakkı olan fiiller
b. Allah hakkının galip olduğu fiiller
c. Sırf Kul hakkı olan fiiller
d. Kul Hakkının galip olduğu fiiller
e. Hiçbiri
34. Hz. Peygamber‟in bazı Sünnetleri Kur‟ân‟da yer
almayan konularda yeni hükümler getirmei hangi tür
sünnettir?
a. Sünnet-i Münşi‟e
b. Sünnet-i Müekkide
c. Sünnet-i Müekked
d. Sünnet-i Mübeyyine
e. Sünnet-i Gayr-ı Müekked
35. Allah‟ın Şer„î Hükmü yerine getirmekle sorumlu
tuttuğu kişiye ne denir?
a. Ameli hüküm b. El-Hakim
c. Mahkum bih d.Mahkum Aleyh
e. Mahkum Fih
36.Aşağıdakilerden hangisinde mükellefiyetlik hali
ortadan kalkar?
a. Unutma b.Şarhoşluk c.Uyku
d.Baygınlık e.Hepsi
37. Vücûb Ehliyeti ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden
hangisi yanlıştır?
a. Eksik vücûb ehliyeti ve tam vücûb ehliyeti olmak
üzere ikiye ayrılır.
b. Cenin halinden başlayıp ölüme kadar devam eder.
c. Bugünkü hukuk sistemlerinde “hak ehliyeti” olarak
isimlendirilmektedir.
d. Aklî yeteneklerini ve benzeri başka özelliklerini
kaybetmiş olanlar için vücub ehliyeti gerçekleşmez.
e. Fıkıh usûlü âlimleri, vücûb ehliyetine zimmet adını
vermektedirler
38. Eda Ehliyeti ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden
hangisi yanlıştır?
a. Nâkıs edâ ehliyeti ve kâmil edâ ehliyeti olmak üzere
ikiye ayrılmaktadır.
b. Bugünkü hukuk sistemlerinde edâ ehliyetine, “fiil
ehliyeti” adı verilmektedir
c. Kişinin sahip olduğu hakları kullanabilme ehliyetidir
d. Anne karnındaki çocuk ile temyîz çağına ulaşmamış
çocuğun ehliyeti eda ehliyetidir.
e. Temyîz dönemi ile başlayıp bulûğ ve rüşd ile tam
hale gelir.
39. Temyiz dönemi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden
hangisi yanlıştır?
a. Bu dönem, çocuğun 7 yaşından bulûğ çağına kadar
olan dönemi kapsar
b. Bu dönemde olan kişi İbadetlerle mükelleftir.
c. Bu dönemdeki kişiye “mümeyyiz küçük” adı verilir.
d. Söz ve davranışlarından dolayı bedenî cezaya
çarptırılamaz.
e. Bu dönemde olan kişi, tam vücûb ehliyetine sahiptir
40. Aşağıdakilerden hangisi ehliyete arız olan Semavi
Arızalar kapsamında değerlendirilmez?
a. Nisyan
b. Ateh
c. Bilmeme
d. Ölüm
e. Cûnün
41. Aşağıdakilerden hangisi ehliyete arız olan Mükteseb
Arızalar kapsamında değerlendirilmez?
a. Küçüklük
b. Sefeh
c. Sarhoşluk
d. Bilmeme
e. Hata/Yanılma
42. Anne karnındaki henüz doğmamış çocuğun ehliyeti
aşağıdakilerden hangisine örnektir?
a. Tam vücûb ehliyeti
b. Tam edâ ehliyeti
c. Nâkıs vücûb ehliyeti
d. Nâkıs edâ ehliyeti
e. Hiçbiri
43. “İnsan aklındaki idrâk ve anlama eksikliğinden doğan
zayıflıktır” tanımı hangisine aittir?
a. Cünûn
b. Ateh
c. Sefeh
d. Sarhoşluk
e. Cehl
44. Aşağıdaki mezheplerden hangisine göre sarhoş olan
bir kişi dinden dönme dışındaki sözlü tasarruflarından
sorumlu olur?
a. Şafii
b. Maliki
c. Hanbeli
d. Hanefi
e. Harici
45. Aşağıdaki İslâm hukuku mezheplerinden hangisine
göre sarhoşun ikrâr ve hukukî sözleşmeler dışındaki
tasarrufları geçerlidir?
a. Hanefîler
b. Zâhirîler
c. Şâfi„îler
d. Hanbelîler
e. Mâlikîler
46. Aşağıdakilerden hangisi Vâcibin eda edileceği vakit
bakımından vâcib-i mukayyed’in kısımarından değildir?
a. Vâcib-i Mutlak
b. Vâcib-i Muvassa
c. Vâcib-i Mudayyak
d. Hem vâcib-i muvassa‘a hem de vâcib-i mudayyaka
benzeyen vâcib
e. Hiçbiri
47. Şâri„ tarafından mükelleften yerine getirilmesi talep
edilen ancak, mükellef yerine getirmediği takdirde
kınamanın söz konusu olmadığı fiildir”.tanımı hangisine
aittir?
a. Vacib
b. Farz
c. Mubah
d. Mendub
e. Mekruh
48. Şâri„in mükelleflerin tamamı için her durumda
bağlayıcı kıldığı, genel bir kural olarak baştan itibaren
koyduğu hükümlere ne ad verilir?
a. Ruhsat
b. Ehliyet
c. Sebeb
d. Tanzim
e. Azimet
49. Şâri„in mükellefin bir özrünü ya da ihtiyacını göz
önünde bulundurarak koyduğu, hafifletici ve geçici
hükümlere ne denir?
a. Azimet b.Ruhsat c.Ehliyet
b. İkrah e.Sefeh
50. Aşağıdakilerden hangisi ruhsat’ın tezahür etme
şekillerinden değildir?
a. Haram olan bir şeyin mubaha dönüşmesi şeklinde,
b. Vâcibin terk edilmesi şeklinde
c. Mendub’un terk edilmesi şeklinde
d. genel kurala aykırı bazı sözleşme ve hukukî
muâmelelerin yapılabilmesi şeklinde,
e. önceki dinlerde var olan ağır hükümlerin kaldırılması
şeklinde
51. Aşağıdakilerden hangisi Vad’i Hükmün kısımları
arasında yer almaz?
a. Sebep
b. Müsebbebi Tamamlayan Şart:
c. Mani
d. Sebebi Tamamlayan Şart
e. Bûtlan
52. “Mükellefin, Şâri„in belirlediği zaman diliminde yerine
getirmesi gereken vâcibi, o zaman diliminde edâ etmeyip
daha sonraki bir zaman diliminde edâ etmesidir.” Tanımı
aşağıdakilerden hangisine aittir.
a. Vâcib-i Muvessa
b. Eda
c. Ehliyet
d. Kaza
e. Ruhsat
53. “Varlığı hükmün varlığına, yokluğu hükmün yokluğuna
alâmet kılınan şeydir.” İbaresi neyi ifade eder?
a. Mani
b. Sebep
c. Şart
d. Azimet
e. Sıhhat
54. Yalan üzerine birleşmeleri âdeten mümkün olmayan
bir kalabalığın Hz. Peygamber‟den naklettiği sünnete ne
ad verilir?
a. Ahad Sünnet
b. Mütevatir Sünnet
c. Fiili Sünnet
d. Takriri Sünnet
e. Meşhur Sünnet
55. Aşağıdakilerden hangisi Haber-i vâhid ile amel
edilebilmesi için gerekli şartlarındandır?
a. Haber-i vâhidin, Kitâb‟a ve Meşhûr Sünnet‟e
muhalif olmaması
b. Ravinin, rivayet ettiği haber-i vâhide muhalif
olmaması
c. Rivayet edilen haber-i vâhidin, umûmi belvâ
(herkesin uygulayageldiği) ile ilgili bir konuda
olmaması
d. Haber-i vâhidi rivayet eden ravi, fakih olmadığı
takdirde, rivayet ettiği haber-i vâhidin kıyâsa muhalif
olmaması
e. Hepsi
56. “Hz. Peygamberden sonraki bir asırdaki müctehidlerin
şer-î bir hüküm üzerinde fikir birliğine varmaları” tanımı
aşağıdakilerden hangisine aittir?
a. İcma
b. Kıyas
c. İstihsan
d. İstisbah
e. Sahab-i Kavli
57. Aşağıdakilerden hangisi İslâm Hukukçularının icmâ’ın
gerçekleşebilmesi için belirledikleri şartlardandır?
a. Şer’î bir hüküm hakkında görüş birliğine varanların
müctehid olması gerekmektedir.
b. Aynı devirde yaşayan müctehidlerin tamamının
görüş birliğinde olması gerekmektedir.
c. Müctehidlerin, Hz. Muhammed‟in ümmetinden
olmaları gerekmektedir.
d. İcmâ„, Hz. Peygamber‟in zamanında gerçekleşmiş
olmalıdır.
e. Müctehidlerin görüş birliğine vardıkları husus, bir
konunun şer’i hükmüyle ilgili olmalıdır.
58. Haber-i vâhid ile kıyâs çatıştığında, kıyâsı haber-i
vâhide tercih eden İslâm hukuku mezhebi
aşağıdakilerden hangisidir?
a. Maliki
b. Hanefi
c. Zahiri
d. Şafi
e. Hanbeli
59. İcmâ konusunda, sadece sahabenin icmâ„ını şer„î bir
delil kabul eden İslâm hukuku mezhebi aşağıdakilerden
hangisidir?
a. Hanefi b.Hanbelî c.Zahiri
d.Şafii e.Maliki
60. Aşağıdakilerden hangisi Nakli Deliller kapsamına
girmez?
a. İstihsan
b. İcma
c. Sünnet
d. Örf
e. Şer’u Men Kablena
61. Aşağıdakilerden hangisi Akli Deliller kapsamına
girmez?
a. Maslahat-ı Mürsele
b. İstishab
c. Kıyas
d. Sedd-i Zerai
e. Örf
62. Allah‟ın Hz. Muhammed‟in gelişinden önceki
toplumlar için koyduğu ve peygamberleri aracılığıyla
onlara bildirdiği hükümlere ne ad verilir?
a. Sedu Zerai
b. İstishab
c. Şer-u Men Kablena
d. İstihsan
e. Kıyas
63. Aşağıdakilerden hangisi sahih örf’ün kısımlarından
değildir?
a. Örf-i Amm
b. Örf-i Hass
c. Ameli Örf
d. Fasid Örf
e. Kavli Örf
64. Belirli bir ülke ya da bölge halkının veya belirli bir
çevrenin, bir davranışı ya da bir lafzın özel anlamda
kullanılmasını âdet edinmesine ne denir?
a. Örf-i Amm
b. Hususi Örf
c. Ameli Örf
d. Umumi Örf
e. Kavli Örf
65. Hüküm çıkarırken, sedd-i zerâi„ esasını en geniş
şekliyle yorumlayarak uygulayanlar kimlerdir?
a. Malikiler
b. Şafiiler
c. Hanefiler
d. Hanbelîler
e. Zeydiler
66. “Geçmişte sabit olan bir durumun, değişikliğine dair
bir delil bulunmadıkça, halen varlığını koruduğuna yani
devam ettiğine dair hüküm vermektir” tanımı hangisine
aittir?
a.İstihsan b.İstishab c.Kıyas
d.İcma e.Seddu Zerai
67. Mehrin muaccel (peşin) ve müeccel (belirli bir süreye
ertelenmesi) şeklinde iki kısma ayrılarak toplum
tarafından kabul edilmesi örfün hangi çeşidi için örnek
olarak verilebilir?
a. Örf-i Sahih
b. Örf-i Fasid
c. Örf-i Amelî
d. Örf-i Âmm
e. Örf-i Hâss
68. “Kitâb, Sünnet veya İcmâ„da hükmü bulunmayan bir
meseleye, aralarındaki illet birliği/ortak illet sebebiyle, bu
kaynakların birinde yer alan meselenin hükmünü
vermek” tanımı hangisine aittir?
a. İcma
b. Kıyas
c. Örf
d. İstihsan
e. İstishab
69. I.Kıyası Kabul etmezler
II.Nassların bir illete dayandığını kabul ermezler
Yukarıdaki görüşler hangi mezhebe aittir?
a. Hanefiler
b. Şaffiler
c. Hanbeliler
d. Zahiriler
e. Zeydiler
70.Aşağıdakilerden hangisi kıyas’ın rükunlerindendir?
a. Asl b.Fer c.Hüküm
d.İllet e.Hepsi
71. Kur‟ân ve Sünnet‟te, hakkında hüküm bulunmayan
fer’in kıyâs edildiği hükmü açıklayan kaynağa ne ad
verlir?
a. Asl b.Fer c.Hüküm
d.İllet e.Nass
72. Aşağıdakilerden hangisi İllet’in şartları arasında yer
almaz?
a. Vasfın muteber olmadığını gösteren bir delilin
bulunması gerekir.
b. İlletteki vasfın geçebilir/müteaddî nitelikte olması
gerekir.
c. İlletin hüküm için “münasip bir vasıf” olması gerekir.
d. İlletin munzabıt/istikrarlı olması lazımdır.
e. İllet, varlığına ve yokluğuna kesin bir şekilde
hükmedilebilecek nitelikte zâhir/açık bir vasıf/nitelik
olmalıdır
73. Müctehidin bir olayda, daha kuvvetli gördüğü bir
husustan dolayı, o olaya benzerlerinin hükmünü
vermekten vazgeçip başka bir hükme yönelmesine ne ad
verilir?
a. İstishab
b. İstihsan
c. İllet
d. Örf
e. Maslahatı- Mürsele
74.Aşağıdakilerden hangisi İstihsan çeşitleri arasında yer
almaz?
a. İstihsânu’s-Sünne
b. İstihsânu’l-İcmâ
c. İstihsânu’l-Kıyâsi’l-Müstehcen
d. İstihsânu’d-Darûra
e. İstihsânu’l-Kıyâsi’l-Mustahsen
75. Aşağıdakilerden hangisi maslahat-ı mürsele ile hüküm
vermenin şartlarından biri değildir?
a. Maslahat, İslâm hukukunun diğer kaynaklarına
tercih edilmiş olmalıdır.
b. Maslahat, şer-î bir delil tarafından geçersiz sayılmış
olmamalıdır.
c. Maslahatın var olduğundan emin olunmalıdır.
d. Maslahat özel değil, genel olmalıdır.
e. Maslahat mahiyeti itibariyle akla uygun olmalıdır.
76. “Hüküm için illet olmaya elverişli vasfı, hükümle ilgili
bulunan diğer vasıflar arasından seçerek
belirlemektir/ortaya koymaktır.”tanımı hangisine aittir?
a. Tahkîku‟l-Menât
b. Îma yoluyla delâlet
c. Tenkîhu‟l-Menât
d. Sarîh delâlet
e. Tahrîcu‟l-Menât
77. “Herhangi bir yolla illeti tespit ettikten sonra, o illetin
şümulüne/kapsamına giren uygun vasıfları tespit etmek
demektir”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
a. Îma yoluyla delâlet
b. Nass Yoluyla delalet
c. Tenkîhu‟l-Menât
d. Tahrîcu‟l-Menât
e. Tahkîku‟l-Menât
78. Aşağıdakilerden hangisi Sîgaları (Kalıpları) ve Sözlük
Anlamları Bakımından lafızlardan değildir?
a.Âmm b.Hass c.Müşterek
d.Müevvel e.Müfesser
79. Lafzın, zâhir olan manasından alınıp bir delile
dayanarak zâhir olmayan başka bir manaya çekilmesine
……… başka bir manaya çekilmiş bu lafza da ……. denir.
Boşluklara uyun olan kelimeler hangileridir?
a. Âmm-Hass
b. Te’vil-Müevvel
c. Müşterek-Müevvel
d. Te’vil-Müevvel
e. Müevvel-Te’vil
80. “Her biri, ayrı bir vaz‟ ile olmak üzere, birden fazla
manaya sahip olan lafızdır” tanımı hangisine aittir?
a. Müşterek
b. Müevvel
c. Âmm
d. Hass
e. Müfesser
81. Aşağıdakilerden hangisi tek bir manayı göstermek
üzere konmuş bulunan ve belli bir miktarla sınırlı
olmaksızın bu mananın kendisinde gerçekleştiği bütün
şeyleri kapsayan lafızdır?
a. Hass
b. Âmm
c. Hafii
d. Muhkem
e. Müevvel
82. Aşağıdakilerden hangisi Bulunduğu durum veya kalıp/
sîga bakımından hâssın çeşitlerinden değildir?
a. Mutlak
b. Mukayyed
c. Emir
d. Hafi
e. Nehiy
83.Aşağıdakilerden hangisi manaya delâleti açık olan
lafızlardan değildir?
a.Zahir b.Nass c.Muhkem
d.Müfesser e.Müşkil
84. “Hükme açık bir şekilde delâlet eden, te‟vîl ve tahsis
ihtimaline de kapalı bulunan lafızdır” tanımı hangisine
aittir?
a.Mutlak b.Mukayyed c.Müfesser
d.Muhkem e.Müevvel
85. Aşağıdakilerden hangisi manaya delâleti kapalı olan
lafızlardan değildir?
a.Müteşabih b.Mücmel c.Hafi
d.Mukayyed e.Müşkil
86. “Kapsamında birçok şey bulunup da, kendi
kalıbı/sîgası dışındaki bir engelden ötürü bu şeylerden bir
kısmına delâleti açık olmayan ve bunların onun
kapsamında olduğunun bilinebilmesi inceleme ve ictihâda
ihtiyaç gösteren lafızdır.” Tanımı hangisine aittir?
a.Hafi b.Müşkil c.Mücmel
d. Mutlak e.Müevvel
87. “Kendisi ile kastedilen mananın ancak onu kuşatan
karine ve emareler üzerinde incelemede bulunma ve
derinlemesine düşünme yoluyla anlaşılabildiği lafızdır”
tanımı neyi ifade eder?
a.Âmm b.Hass c.Müşterek
d.Müevvel e.Müşkil
88. Aşağıdakilerden hangisi kendisi ile kastedilen
mananın, dünyada hiç kimse tarafından bilinemeyeceği
veya ancak ilimde üstün mertebeye sahip kişilerce
bilinebileceği ölçüde kapalı olan lafızdır?
a.Mutlak b.Mukayyed c.Muhkem
d.Müteşabih e.Müevvel
89. Aşağıdakilerden hangisi kullanıldığı mana bakımından
lafızlardan değildir?
a.Hafi b.Hakikat c.Mecaz
d.Sarih e.Kinaye
90. Aşağıdakilerden hangisi manaya delâletinin şekli
bakımından lafızlardan değildir?
a. İbârenin Delâleti
b. Nassın Delâleti
c. İşâretin Delâleti
d. İktidânın Delaleti
e. Fıkhın Delaleti
91. Aşağıdakilerden hangisi mefhûma delaletinin şekli
bakımından lafızlar kısmına girmez?
a. Mantûkun Delâleti
b. Mefhûmun Delâleti
c. Mefhûm-i Lakab
d. İşâretin Delâleti
e. Mefhûm-i Sıfat
92.Hangisi Mefhûm-i Muhâlefet Delâletinin kısımlarından
değildir?
a. Mefhûm-i Lakab
b. Mefhûm-i Vasf
c. Mefhûm-i Şart
d. Mefhûm-i İşaret
e. Mefhûm-i Gâye
93. “Hükmü, belirli bir sınır ile kayıtlanmış olan nassın, bu
sınırdan sonra artık o hükmün geçerli olmadığına delâlet
etmesi demektir” tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
a. Mefhûm-i lakab
b. Mefhûm-i vasf
c. Mefhûm-i şart
d. Mefhûm-i aded
e. Mefhûm-i gaye
94.Aşağıdakilerden hangisi İçtihad’ın anlamlarından
değildir?
a.Zorluk b.Meşakkat c.Güç
d.Rahatlama e.Çaba
95. Aşağıdakilerden hangisi Mahiyetleri bakımından
icithadin çeşitlerindendir?
a. Beyani İçtihad
b. Kıyasi İçtihad
c. Istıslahi İçtihad
d. Hepsi
e. Hiçbiri
96. araştırmaya konu olan mesele ile ilgili nassın manasını
belirleyerek, meselenin çözümünü, belirlenen bu manada
arayan ictihâda ne ad verilir?
a. Lafzi İctihad
b. Beyani İctihad
c. Istıslahi İctihad
d. Kıyasi İctihad
e. İstishanı-i İctihad
97. Aşağıdakilerden hangisi İslam Hukuku’nun Ana
gayelerinden değildir?
a. Ferdi yetiştirip, ahlâk bakımından olgunlaştırmak
b. Müslüman toplumunda adaleti gerçekleştirmek
c. Maslahatı/fert yararını korumak
d. Kamu yararını korumak
e. Devletin yararını korumak
98.Aşağıdakilerden hangisi toplumun varlığını
koruyabilmesi ve devam ettirebilmesi için vazgeçilmez
değerlerdendir?
a. Aklın korunması
b. Canın korunması
c. Malın korunması
d. Hepsi
e. Dinin korunması
99. Hangisi Mesâlih-i mürseleye göre hüküm verebilmek
için gerekli görülen şartlardan değildir?
a. Maslahat özel anlamda olmalıdır
b. Maslahatın şer„î bir delil tarafından geçersiz
sayılmamış olması gerekmektedir.
c. Maslahatın/faydanın var olduğundan emin
olunmalıdır
d. Maslahat, mahiyeti itibariyle akla uygun olmalıdır.
e. Maslahata dayanılarak verilecek hüküm, zarûrî bir
güçlüğü, sıkıntıyı ortadan kaldırmalıdır.
100. “Seçkin bir kişiliğe, derin bir ilme, engin bir
düşünceye sahip olan İslâm Hukukçusunun, ortaya yeni
çıkan ve Kur‟ân ve Sünnet‟te hakkında hüküm
bulunmayan bir olay hakkındaki hükmü, Kur‟ân ve
Sünnet‟in tafsilî delillerinden çıkarabilmek için olanca
gücünü harcamasıdır” tanımı neyi ifade eder.
a. Kıyas
b. İcihad
c. İstihsan
d. İstishab
e. Mesalihi Mürsele
101. Aşağıdaki durumlardan hangisinde ictihâd yapmak
farz-ı kifâye‟dir?
a.Ortaya çıkan mesele hemen çözülmesi ve hükme
bağlanması gereken bir mesele ise
b.Zaman geniş veya karşılaşılan meselenin çözümü için
müracaat edilebilecek başka müctehidler varsa
c. Henüz ortaya çıkmamış, tasavvur edilen bir mesele
ise,
d. Kasten nassa aykırı yapılıyorsa
e. Meseleye çözüm getirecek müctehid yoksa
102. Aşağıdakilerden hangisi “Ahkâmu’l-Kur’ân” konulu
eserlerin müelliflerinden biri değildir?
a. Şevkani
b. İmam Şafii
c. Cessas
d. Kurtubi
e. Muhyiddin el-Arabi
103. Aşağıdakilerden hangisi hâciyyât kapsamında
değerlendirilemez?
a. Hırsızlığın yasaklanması
b. Şarap satmanın yasaklanması
c. İhtikârın(Karaborsacılık) yasaklanması
d. Selem akdinin meşru görülmesi
e. İstısnâ„ akdinin meşru görülmesi
104. İnsanların yaşantılarını kolaylık içinde ve sıkıntıya
düşmeden sürdürebilmeleri için muhtaç oldukları
düzenlemelere ne ad verilir?
a. İctihad
b. Haciyat
c. Zaruriyat
d. Beyaniyat
e. Batıniyyat
105.Aşağıdaki hukuk ekollerinden hangis ictihâdı şeriî bir
delil kabul etmez?
a.Mâlikîler b.Şâfiîler c.Eşarîler
d.Zâhirîler e.Hanbelîler
106. Aşağıdaki durumlardan hangisinde ictihâd yapmak
farz-ı kifâyedir?
a.Ortaya çıkan mesele, hemen çözümlenmesi ve hükme
bağlanması gereken bir mesele ise
b.Zaman geniş veya karşılaşılan meselenin çözümü için
müracaat
edilecek başka müctehidler varsa
c.Henüz ortaya çıkmamış, tasavvur edilen bir mesele ise
d.Kasten nassa aykırı yapılıyorsa
e.İctihâd kapısı kapalı kabul ediliyorsa
107. Aşağıdakilerden hangisi ictihâdın şartlarından biri
değildir?
a. Kur’ân’ın nâsih ve mensûhunu bilmek
b. İslâm Hukukunun ana gayelerini bilmek
c. Fıkıh Usulünü Bilmek
d. İslâm Hukukunun hikmet ve hedeflerini kavramış
olmak
e. Kur’an-ı Kerimin Tamamını Bilmek
108. Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi
yanlıştır.
a. Abdurrezzâk es-Sanânî-el-Musannef
b. Tahavi- Me’âni’l-Âsâr
c. Şevkani- Neylü’l-Evtâr
d. Te’sîsu’n-Nazâr-el-Karafi
e. Ahkâmu’l-Kur’ân-İbnu’l Arabi
109. I.Aile Hukuku
II.Ceza Hukuku
III.Yargı Hukuku
IV.Devletler Hukuku
V.İdare Hukuku
Yukarıda verilen ahkam ayetlerinin, ayet sayılarının
fazladan aza doğru sıralaması hangisinde doğru olarak
verilmiştir.
a. I,II,III,IV,V
b. V,IV,III,II,I
c. I,II,IV,III,IV
d. II,I,V,IV,III
e. III,V,I,II,IV
110.Aşağıdakilerden hangisi Taklidi hiçbir şekilde caiz
görmeyen İslam hukukçusudur?
a. İbn Hazm
b. Cüveyni
c. Cessas
d. İmam Şafii
e. İmam Azam Ebu Hanife
111. Fıkıh usûlünü, şer’î deliller (Kitab, Sünnet) üzerinde
değil, müctehidlerin açıkladığı hükümler üzerinde
uygulayarak boş bırakılan alanda yeni hükümlere ulaşma
çabasıns ne ad verilir?
a. Tahrim
b. Tedric
c. Tahric
d. Takdim
e. Ta’vil
112.Aşağıdakilerden hangisi taklid dönemi sebepleri
arasında yer almaz?
a. Kaynak eserlerin özetlenmesi
b. Furûu ezberlemeye özen gösterip usûlü terk etmek.
c. Tartışma ve münakaşaların revaçta olması
d. Yeni İctihad kapılarının açılması
e. Tamamen vehme dayanan ve gerçekleşmesi
mümkün olmayan olaylar için hüküm aramak
113.Kaynak eserlerin özetlenmesi hareketine verilen isim
aşağıdakilerden hangisidir?
a. İstinbat
b. İhtisar
c. Faraz-i Fıkıh
d. Tahric
e. Te’vil
114. Tamamen vehme dayanan ve gerçekleşmesi
mümkün olmayan olaylar için hüküm arama işine ne ad
verilir?
a.Taklid b.Tahric c.İhtisar
d.İstinbat e. Faraz-i Fıkıh
115. “Herhangi bir araştırmaya ve incelemeye gerek
duyulmaksızın başkasının delilinin kabul edilmesidir.”
tanımı hangisine aittir?
a. Mutlak müctehid
b. Mezhepte müctehid
c. Taklid
d. İttibâ
e. Tahrîc
116. “Allah‟ın Kitâbında ve Hz. Peygamber‟in Sünnetinde
bulursam başkasına müracaat etmem. Sahabeden gelirse
seçerim, tabiinden gelirse onlar da insan ben de insanım.
Onlar ictihâd yaptıkları gibi benim de ictihâd etmek
hakkımdır.” diye Müctehid kimdir?
a. İmam Şafii
b. İmam Malik
c. Ebu Hanife
d. Ahmed b.Hanbel
e. İbn Hazm
117. Aşağıdakilerden hangisi Klasik fıkıh literatüründe,
hayatın gerçekleriyle bağdaşmayan, Sünnette yer alan
delillerden çıkarıldığı söylenen ancak Kur’ân’ın ruhuna
uygun olmayan ictihâdlar vardır. Hangisi bu tür
ictihadların sebeplerinden değildir?
a. Sünnet‟in bazen tam zaptedilmemiş olması
b. Sebeb-i vürûdun atlanıp hadisin mutlak olarak rivayet
edilmesi
c. Hadisin yanlış te’vîl edilmesi
d. İctihâdda bulunan İslâm hukukçusunun içinde
yaşadığı dönemin
kültürünün etkisinde kalmış olması
e.Zamanın değişmesiyle hükmün de değişmesi
zorunluluğu
118. “Manasına açık bir şekilde delâlet eden ve
kendisinden çıkarılan hüküm, sözün asıl sevk sebebini
teşkil eden, bununla beraber te’vil ve tahsis ihtimaline
açık bulunan lafızdır” tanımı hangisine aittir?
a. Âmm
b. Hass
c. Nass
d. Zahir
e. Müfesser
119. Hükme açık bir şekilde delâlet eden, te’vîl ve tahsis
ihtimaline de kapalı bulunan lafızıza ne ad verilir?
a. Müşterek
b. Müevvel
c. Âmm
d. Hass
e. Müfesser
120. Hükme açık bir şekilde delâlet eden, te‟vîl ve tahsis
ihtimaline de kapalı bulunan lafız aşağıdakilerden
hangisidir?
a. Mücmel
b. Muhkem
c. Müteşabih
d. Müevvel
e. Mutlak
121. Lafzın, ibaresinden anlaşılan hükme değil, bu
hükümden hareket ederek dolaylı olarak anlaşılan bir
hükme delâletine ne ad verilir?
a. İbârenin Delâleti
b. Nassın İbâresi
c. Nassın Delaleti
d. İşaretin Delaleti
e. İtikadın Delaleti
122.”Lafzın doğru ve şer’î bakımdan sağlıklı
anlaşılabilmesi için, ibarede yer almayan ancak gerekli
olan bir manaya delâletidir” tanımı neyi ifade eder?
a. İktidânın Delâleti
b. Nassın Delaleti
c. Nassın İşareti
d. İşaretin Delaleti
e. İbarenin Delaleti
123. Lafzın, nassta yer alan hükmün, hükümde dikkate
alınan kayıtlardan birini taşıması sebebiyle, nassta/
ibârede yer almayan durum hakkında geçerli olmadığına
delâlet etmesine ne denir?
a. Mefhûm-i Muvafakâtın Delâleti
b. Mefhûm-i Lakab
c. Mefhûm-i Gaye
d. Mefhûm-i Muhâlefetin Delâleti
e. efhûm-i Vasfın Delaleti
124.Aşağıdakilerden hangisi Mefhûm-i Muhâlefetin
kısımlarından değildir?
a. Mefhûm-i Lakab
b. Mefhûm-i Sıfat
c. Mefhûm-i Şart
d. Mefhûm-i Aded
e. Mefhûm-i Hass
125. Belirli olmayan bir şeyi veya şeyleri göstermekle
birlikte kendisinin herhangi bir sıfatla sınırlandığına dair
delil bulunan lafız aşağıdakilerden hangisidir?
a. Mutlak
b. Muhkem
c. Mukayyed
d. Müteşabih
e. Mücmel
FIKIH USULÜ 2011-2012 YILSONU SINAV SORULARI
1.“Selem” akdi kıyasa aykırı olmasına rağmen, insanların
İhtiyacı göz önünde tutularak caiz görülmüştür.”
Selem akdi, aşağıdaki özelliklerden hangisi sebebiyle
kıyasa aykırıdır?
A) Akdin ikrâh altında gerçekleşmesi
B) Tek kişinin, akdin her iki tarafını temsil etmesi
C) Elde mevcut olmayan şeyin akde konu olması
D) Yetkisiz temsilci tarafından akdin gerçekleştirilmesi
E) Mütekavvim olmayan malın akde konu olması
2. Fıkıh kuralları ile ilgili olarak kaleme alınmış olan
“Kavâ‘idu’l-Ahkâm fî Mesâlihi’l-Enâm” adlı kitap
aşağıdaki müelliflerden hangisine aittir?
A) Debûsî
B) İzz b. Abdisselâm
C) Karâfî
D) Subkî
E) Suyûtî
3.Fıkıh usûlü ile ilgili eserlerin yazılmasında uygulanan
yöntemlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
a) Mütekellimîn yöntemi, mezhep imamlarından
nakledilen fürû meselelerine dayanılarak usûl
kurallarının belirlenmesidir.
b) Bezdevî’nin Kenzu’l-Vusûl ilâ Ma‘rifeti’l-Usûl adlı
kitabı Hanefiyye yöntemine göre kaleme alınmış
eserlerdendir.
c) Karma yöntem, hicri 7. yüzyıldan itibaren
örneklerini görebildiğimiz bir yöntemdir.
d) Asıllara dayanarak fer’î meseleler üretmek
yönteminden amaç, farklı ve yaygın furû‘
meselelerinin çıkarıldıkları asıllarıyla bağlantısını
kurmaktır.
e) Fıkıh usûlünü, mekâsıdu’ş-şerîa açısından sunmayı
hedefleyen yazarların başında Şâtıbî gelmektedir.
4.Kur’ân-ı Kerîm’de namaz ibadeti emredilmiş, ancak
nasıl eda edileceği hakkında detaylı bilgi verilmemiştir.
Bu bilgiler Hz. Peygamber’in Sünnet’i ile sabit olmuştur.
Hz. Peygamber’in yukarıda bahsedilen Sünnet’i
aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?
a) Sünnet-i müste’nefe
b) Sünnet-i münşi’e
c) Sünnet-i mübeyyine
d) Sünnet-i müekkide
e) Sünnet-i mübtedie
5. Mahkûm bih’in kısımları bakımından aşağıdakilerden
hangisi diğerlerinden farklı bir özelliğe sahiptir?
a) Öşür
b) Sadaka-i fıtr
c) Hadd-i sirkat
d) Yemin kefareti
e) Kısâs
6. Ehliyet çeşitlerinden biri olan vücûb ehliyeti için fıkıh
usûlünde kullanılan bir diğer kavram aşağıdakilerden
hangisidir?
a) Fiil ehliyeti
b) Zimmet
c) Temyiz
d) Rüşd
e) Sabâvet
7. Aşağıdakilerden hangisi mükteseb ehliyet
ârızalarından biridir?
a) Maraz
b) Nisyân
c) Ateh
d) Sefeh
e) Cünûn
8. “Yokluğu hükmün yokluğunu gerektirirken, varlığı
hükmün varlığını ya da yokluğunu gerektirmeyen şeydir.”
Yukarıda tarif edilen şer’î hüküm çeşidi aşağıdakilerden
hangisidir?
a) Azîmet
b) Ruhsat
c) Butlân
d) Sıhhat
e) Şart
9. Kur’an’da hac farz kılınmıştır. Ancak hac ibadetinin
nasıl yerine getirileceği Hz. Peygamber’in Sünnet’i ile
açıklanmıştır.
Yukarıda bahsedilen durum, Sünnet’in Kur’ân’ı açıklama
çeşitlerinden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
a) Nesh
b) Mücmeli beyân
c) Mutlakı takyîd
d) Umûmu tahsîs
e) Muhkemi te’kîd
10. İslâm hukukunun kaynakları, naklî ve aklî olmak
üzere ayrıma tabi tutulmuştur. Buna göre aşağıdaki
kaynaklardan hangisi naklî bir kaynaktır?
A) Şer‘u Men Kablenâ B) Kıyâs
C) Sedd-i Zerâi‘ D) İstıshâb
E) İstihsân
11. İslâm hukukçuları, fıkhî hükümlerin belirlenmesi
sırasında örfün dikkate alınabilmesi için bazı şartlar öne
sürmüşlerdir. Bu şartlardan bir tanesi de örfün, “ıttırâd”
özelliği taşımasıdır.
Yukarıda bahsedilen “ıttırâd” kavramının anlamı
aşağıdakilerden hangisidir?
a) Örfün, açık bir irade beyanı ile çatışmaması
b) Örfün, kesin bir şer’î delile aykırı olmaması
c) Örfün, zaman ve mekana göre değişebilir olması
d) Örfün, ilgili hukukî muamelelerin hepsinde ya da
büyük çoğunluğunda halen uygulanıyor olması
e) Örfün, selîm akla aykırı olmaması
12. Sedd-i zerâi‘in şer’î bir delil olup olamayacağı ile ilgili
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
a) Sedd-i zerâ‘i aslında maslahat-ı mürsele delilinden
doğmuştur.
b) Sedd-i zerâ‘i esasını, en geniş şekliyle uygulayanlar
Şâfiîler olmuştur.
c) Sedd-i zerâ‘i ilkesine dayanılarak aslında mübah
olan ancak kötülüğe yol açan bir durumun
yasaklanması mümkündür.
d) Hanefîler, sedd-i zerâ‘i ilkesini kabul etmişlerdir.
e) Sedd-i zerâ‘in dikkate alınması gereken bir delil
olduğu hem Kitâb hem de Sünnet ile sabittir.
13. Kıyâs hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
a) Kıyâstan amaç, nassları tefsir etmek değil, nasslara
bir şeyler ilave etmektir.
b) Kıyâsı kabul edenlerle etmeyenler arasındaki
anlaşmazlığın esası, kıyâsın her zaman doğru
netice vermemesidir.
c) Kıyâsta nass ile sabit olan hükme “fer’in hükmü”
adı verilmektedir.
d) Kıyâsı kabul etmeyen Mutezilî düşünürlerin
başında Ebu’l-Huseyn el-Basrî gelmektedir.
e) Kıyâs, şer’î bir delil olmaktan çok, şer’î delillerden
hüküm çıkarma yöntemlerinden biridir.
14. Aşağıdakilerden hangisi kıyâsın rükünlerinden biri
değildir?
a) Aslın hükmü b) İllet
c) Fer‘ d) Fer‘in hükmü
e) Asıl
15. Ölüp ölmediği bilinmeyen kayıp bir kimsenin, aksine
bir delil bulunmadıkça halen hayatta kabul edilmesi,
aşağıdaki delillerden hangisine dayanılarak verilmiş bir
hükümdür?
a) İstıslâh b) Kıyâs
c) İstıshâb d) Sedd-i zerâi‘
e) İstihsân
16. Kıyâs ile sabit olan bir hükmün üzerine başka bir
meselenin de kıyâs yapılabileceği görüşünde olan İslâm
hukuku mezhebi aşağıdakilerden hangisidir?
a) Hanefîler b) Mâlikîler
c) Şâfiîler d) Zâhirîler
e) Hanbelîler
17. Fıkıh usûlü alimleri, illetin geçerli olması için bir takım
şartlar belirlemişlerdir.
Bunlardan bir tanesi de illetin “munzabıt” olmasıdır.
Yukarıda bahsedilen “munzabıt” kavramının anlamı
aşağıdakilerden hangisidir?
a) İlletin açık bir vasıf olması
b) İllet ile hüküm arasında uygunluğun
olması
c) İlletin istikrarlı olması
d) İlletin asla mahsus bir vasıf
olmaması
e) İlletin nassa aykırı olmaması
18. “Hanefîler, illet ile hüküm arasındaki uygunluğu
sağlam kurallara bağlamışlar ve hüküm ile arasında
uygunluk bulunan illeti beşe ayırmışlardır.”
Aşağıdakilerden hangisi, yukarıda bahsedilen “münâsib”
vasfın kısımlarından biri değildir?
a) Münâsib-i mülgâ
b) Münâsib-i mürsel
c) Münâsib-i müessir
d) Münâsib-i meşhûr
e) Münâsib-i mülâim
19.“Maslahat-ı mürsele” tabirindeki “mürsele”
kavramından kastedilen aşağıdakilerden hangisidir?
a) Geçerli olup olmadığına dair delil bulunmayan
maslahat
b) İnsanlara fayda sağlayan maslahat
c) İnsanlardan herhangi bir zararı gideren maslahat
d) Geçerli olduğuna dair delil bulunan maslahat
e) Geçerli olmadığına dair delil bulunan maslahat
20. Aşağıdaki akitlerden hangisi icmâ sebebiyle istihsâna
örnek olarak gösterilebilir?
a) İcâre akdi b) Havâle akdi
c) Selem akdi d) İstısnâ‘ akdi
e) Mudârabe akdi
21.Aşağıdaki lafız türlerinden hangisi vaz’ edildikleri
mana bakımından lafzın kısımlarından biri değildir?
a) Müşterek b) Kinâye
c) Hâss d) Âmm
e) Müevvel
22. “Belirli olmayan bir şeyi veya şeyleri gösteren ve
kendisinin herhangi bir sıfatla kayıtlandığına dair delil
bulunmayan lafızdır.” Yukarıda tarif edilen lafız türü
aşağıdakilerden hangisidir?
a) Sarîh b) Zâhir
c) Mutlak d) Müşterek
e) Mecâz
23. “….. mezhebine göre âmm lafzı tahsîs eden nassın,
muttasıl ve müstakil olması gerekir.”
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki mezheplerden
hangisi gelmelidir?
a) Mâlikî b) Hanbelî
c) Zâhirî d) Şâfiî
e) Hanefî
24. Aşağıdakilerden hangisi manaya delâletinin açıklığı
bakımından lafzın kısımlarından biri değildir?
a) Mücmel b) Müfesser
c) Zâhir d) Muhkem
e) Nass
25. İslâm hukukçuları, boşanan kadınların iddetini
belirleyen nassta geçen “kurû” lafzının hangi manayı
ifade ettiğinde ihtilaf etmişlerdir. Hanefîler, “kurû”
lafzının “hayız” anlamında kullanıldığını ifade ederken,
Şâfiîler “temizlik” anlamında kullanıldığını
belirtmişlerdir.
Yukarıdaki bahsedilen ihtilafa konu olan “kurû” lafzı,
aşağıdaki lafız türlerinden hangisine örnektir?
a) Müfesser b) Müşkil
c) Müteşâbih d) Hafî
e) Zâhir
26. Manaya delâletinin şekli bakımından lafzın kısımları
ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
a) Şâfiîlere göre lafzın manaya delaleti, ibârenin,
işâretin, nassın ve iktidânın delâleti olmak üzere dört
çeşittir.
b) İbârenin delâleti lafzın, kendisinden dolaylı olarak
anlaşılan manaya delâlet etmesidir.
c) Bazı islâm hukukçuları, nassın delâletini “mefhûm-i
muvâfakat” olarak adlandırmışlardır.
d) Nassın delâleti ile iktidânın delâleti çatıştığında
iktidânın delâleti tercih edilir.
e) İktidânın delâleti, “celî kıyâs” olarak da
adlandırılmaktadır
27. Mecelle’de yer alan “Mevrid-i nass’da ictihâda mesağ
yoktur” genel kuralındaki “nass” kavramının anlamı
aşağıdakilerden hangisidir?
a) Kur’ân’ın bütün ayetleri
b) Kur’ân ve Sünnet’te yer alan ve anlamına kapalı bir
şekilde delâlet eden lafızlar
c) İcmâ
d) Kur’ân ve Sünnet’te yer alan ve anlamına açık ve
kesin bir şekilde delâlet eden lafızlar
e) Hz. Peygamber’in bütün Sünnet’leri
28. Ahkâm hadislerinin derlenip, fıkıh bâblarına göre
düzenlendiği kitaplardan birisi de Neylu’l-Evtâr adlı
eserdir.
Yukarıda bahsedilen kitap, aşağıdaki müelliflerden
hangisine aittir?
a) Kurtubî
b) Şevkânî
c) Cessâs
d) Tahâvî
e) İbnu’l-Arabî
29. Taklîd döneminin sebepleri arasında gösterilen
“ihtisâr” hareketi ile aşağıdakilerden hangisi
kastedilmektedir?
a) İctihâd kapısının kapanması
b) Furû-ı fıkhı ezberlenip, usûl-i fıkhın terk edilmesi
c) Tartışma ve münakaşaların revaçta olması
d) Tamamen vehme dayanan ve gerçekleşmesi
mümkün olmayan olaylar için hüküm aranması
e) Kaynak eserlerin özetlenmesi
30. Fıkıh usûlünü, şer’î deliller üzerinde değil,
müctehidlerin açıkladığı hükümler üzerinde uygulayarak
yeni hükümlere ulaşma çabasına ne ad verilmektedir?
a) Tahsîs b) Te’kîd
c) Tahrîc d) İttibâ’
e) Taklîd
CEVAP ANAHTARI
1-C 11-D 21-B
2-B 12-B 22-C
3-A 13-E 23-E
4-C 14-D 24-A
5-E 15-C 25-B
6-B 16-B 26-C
7-D 17-C 27-D
8-E 18-D 28-B
9-B 19-A 29-E
10-A 20-D 30-C
FIKIH USULÜ 2011-2012 ARA SINAV SORULARI
1.İnsanların özürlerinden ötürü kendilerine bir kolaylık
ve müsaade olmak üzere ikinci derecede meşru kılınan
hükümlere İslâm hukukunda ne ad verilir?
A) Mübâh
B) Azîmet
C) Câiz
D) Ruhsat
E) Mustehab
تارورضلا حيبت تاروظحملا“ . 2 ” ilkesinin Türkçe tercümesi
aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak
verilmiştir?
A) Zarûretler, yasaklanmış ve sakıncalı olan şeyleri
mubah kılar.
B) Yasaklanmış ve sakıncalı olan şeyler, zarûret halini
doğurur.
C) Zarûret hali, yasaklanmış ve sakıncalı olan şeylerin
varlığına neden olur.
D) Zarar verici şeyler, yasaklanmış ve sakıncalı olan
şeylerdir.
E) Yasaklanmış ve sakıncalı olan şeyler,
zarûretleri ortadan kaldırır.
3. Aşağıdaki akit türlerinden hangisi, elde mevcut
olmayan şeyin hukukî sözleşmeye konu olmasına örnek
verilemez?
A) Selem
B) Vedî‘a
C) İcâre
D) Vasiyet
E) İstısnâ‘
4. Mükrehin rızasını ortadan kaldırsa da ihtiyârını
ortadan kaldırmayan ikrâh türü aşağıdakilerden
hangisidir?
A) İkrâh-ı mülcî
B) İkrâh-ı tâm
C) İkrâh-ı gayr-ı mülcî
D) İkrâh-ı zü’ş-şebeheyn
E) İkrâh-ı hâss
5. “Hükümlerin bir defada değil, insanların ihtiyaçlarına
göre parça parça inmesi” anlamında kullanılan kavram
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nesh
B) İstıshâb
C) Teklîf
D) Umûmu’l-belvâ
E) Tedrîc
6.Aşağıdakilerden hangisi “asl” kavramının terim
anlamlarından biri değildir?
A) Müşebbeh
B) Delîl
C) Musteshab
D) Kaynak
E) Tercih edilen
7.“… deliller, usûlcünün inceleme konusunu
oluştururken;……deliller,fakîhin inceleme alanına
girmektedir.”
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki
kavramlardan hangileri getirilmelidir?
A) Aklî-naklî
B) Temel-yardımcı
C) İttifak edilen-ihtilaf edilen
D) Aslî-fer‘î
E) İcmâlî-tafsîlî
8. Fıkıh kuralları ile ilgili olarak kaleme alınan aşağıdaki
eserlerden hangisi Mâlikî mezhebine mensup İslâm
hukukçularından Karâfî’ye (ö.684 h.) aittir?
A) Te’sîsu’n-Nazar
B) el-Furûk
C) el-Eşbâh ve’n-Nezâir
D) Kavâidu’l-Ahkâm
E) el-Mensûr
9. Husun-kubuh konusu, Fıkıh Usûlü ile aşağıdaki
ilimlerden hangisinin ortak konuları arasında yer
almaktadır?
A) Mantık B) Hadis
C) Kelam D) Tefsir
E) Nahiv
10. “Fıkıh usûlü alanında bize ulaşan tedvin edilmiş ilk
müstakil eser İmâm Şâfiî’nin er-R is â le adlı eseridir.”
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde İmâm Şâfiî’nin ölüm
tarihi doğru olarak verilmiştir?
A) 150 h. B) 179 h.
C) 182 h. D) 189 h.
E) 204 h.
11. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Fıkıh usûlü
alanında yazılan eserlerle yazarları doğru
eşleştirilmemiştir?
A) Risâle fi’l-Usûl-Kerhî
B) el-Menâr-Nesefî
C) el-Mu‘temed-Ebu’l-Huseyn el-Basrî
D) el-Mahsûl-Âmidî
E) et-Tavdîh-Sadru’ş-Şerî‘a
12. Fıkıh usûlü alanında yazılmış aşağıdaki eserlerden
hangisi mütekellimîn metoduna göre kaleme alınan
eserler arasındadır?
A) Takvîmu’l-Edille B) el-Mustesfâ
C) Bedîu’n-Nizâm D) el-Muvâfakât
E) el-Fusûl fi’l-Usûl
13. Şer‘î hükmün unsurları ile ilgili aşağıdakilerden
hangisi yanlıştır?
A) Şer‘î hüküm, Allah’ın (Şâri‘in) kulların (mükelleflerin)
fiilleri ile ilgili emirleridir.
B) Şer‘î hükmü vaz eden Allah’tır.
C) Mükellefin, işlediği bir fiilden ötürü sorumlu
tutulabilmesi için, bu fiilin onun gücü dahilinde olması
gerekir.
D) Mükellefin, emir ve yasakları yerine getirmede
sorumlu tutulabilmesi için, ehliyet sahibi olması
gerekir.
E) Ehliyet, vücûb ve edâ ehliyeti olmak üzere ikiye
ayrılmaktadır.
14. “Hz. Peygamber’in Sünnet’i, Kur’ân’da yer alan ancak
yeteri kadar açık olmayan hükümlerin mahiyetini açıklar.
Mesela Kur’ân’da “namaz kılınız”, “zekat veriniz”
şeklinde emirler bulunmaktadır. Ancak bunların nasıl îfâ
edileceği açıklanmamıştır. İşte bu ibadetlerin nasıl yerine
getirileceği Hz. Peygamber’in Sünnet’iyle açıklanmıştır.”
Hz. Peygamber’in yukarıda ifade edilen Sünnet’ine ne
ad verilmektedir?
A) Sünnet-i müekkide
B) Sünnet-i nâsiha
C) Sünnet-i mübeyyine
D) Sünnet-i muhassısa
E) Sünnet-i mukayyide
15. Aşağıdakilerden hangisi vaz’î hükümlerden biridir?
A) Vâcib B) Tetavvu‘
C) Mendûb D) Mekrûh
E) Şart
16. Sırf Allah hakkı olan fiillerle ilgili aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
A) “Allah hakkı”ndan maksat, toplumdaki kamu
düzenini korumayı amaçlayan fiillerdir.
B) Allah hakkı olan fiiller için “kamu hakkı” tabiri de
kullanılabilmektedir.
C) Allah hakkı olan fiillerden doğan sorumluluklar ancak
devlet başkanı tarafından affedilebilir.
D) Allah hakkı olan fiiller, taabbudî hükümlerle ilgilidir.
E) Toprak ürünlerinden verilmesi gereken öşür, Allah
hakkı olan fiiller kapsamında değerlendirilmektedir.
17. Aşağıdakilerden hangisi, hakkında hadd cezası
öngörülen suçlardan biri değildir?
A) Gasp B) Şürb
C) Zinâ D) Hırâbe
E) Sirkat
18. Aşağıdakilerden hangisinde, iki türlü hak birleşmekle
beraber Allah hakkı, kul hakkından daha fazladır?
A) Humus B) Kazif
C) Keffâret D) Ta‘zîr
E) Kısâs
19. Allah’ın (Şâri‘in), şer‘î hükmü yerine getirmekle
sorumlu tuttuğu insan için kullanılan fıkıh usûlü terimi
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mahkûm B) Hâkim
C) Mahkûm fîh D) Mahkûm aleyh
E) Mahkûm bih
20. Vücûb ehliyeti ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden
hangisi yanlıştır?
A) Vücûb ehliyeti, kişinin haklara sahip olma ve borç
altına girebilme ehliyetidir.
B) Vücûb ehliyeti, kişinin doğumu ile nâkıs olarak
başlar; temyîz kudreti ile birlikte tam olma vasfını
kazanır.
C) Vücûb ehliyeti, bugünkü hukuk sisteminde “hak
ehliyeti” olarak adlandırılmaktadır.
D) Vücûb ehliyeti, kişinin iradesinden ve
davranışlarından bağımsız bir şekilde, kişi olma özelliği
sebebiyle kazanmış olduğu bir ehliyettir.
E)Fıkıh usûlü alimleri, vücûb ehliyetine zimmet adını
vermektedirler.
21. Temyiz çağına ulaşan çocuğun ehliyeti ile ilgili
aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Nâkıs vücûb ehliyetine sahiptir.
B) Tam edâ ehliyetine sahiptir.
C) Yaptığı ibadet sahih değildir.
D) Mali sonuçlar doğuracak hukuki tasarrufları vardır.
E) Söz ve davranışlarından ötürü bedenî cezaya
çarptırılabilir.
22.Aşağıdakilerden hangisi mükteseb ehliyet
arızalarından biridir?
A) Uyku B) Hastalık
C) Hayız D) Bunaklık
E) Sarhoşluk
23. Ölen kimsenin malı üzerindeki haklar,
aşağıdakilerden hangisinde öncelikleri bakımından doğru
bir sıralama ile verilmiştir?
A) Vasiyet, techîz ve tekfîn, borçların edası, miras taksimi
B) Borçların edası, vasiyet, techîz ve tekfîn, miras taksimi
C) Techîz ve tekfîn, vasiyet, borçların edası, miras taksimi
D) Borçların edası, techîz ve tekfîn, miras taksimi, vasiyet
E) Techîz ve tekfîn, borçların edası, vasiyet, miras taksimi
24. İkrâh çeşitleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi
yanlıştır?
A) Öldürme tehdidini içeren ikrâh, ikrâh-ı kâmil olarak
adlandırılmaktadır.
B) İkrâh-ı kâmil’in bir diğer adı da ikrâh-ı mülcî’dir.
C) İkrâh-ı mülcî rızayı ortadan kaldırmakta, ancak
ihtiyârı
bozmamaktadır.
D) Kısa süreli hapisle tehdit, ikrâh-ı nâkıs’a örnektir.
E) Bir uzvu yok etme tehdidi içeren ikrâh, ikrâh-ı
mülcî’ye örnektir.
25. Mükellefin bir fiili işlemek konusunda muhayyer
olması aşağıdaki şer‘î hükümlerden hangisi ile ifade
edilmektedir?
A) Tahrîm B) İbâha
C) Nedb D) Vücûb
E) Kerâhet
26. Teklîfî hüküm ve vad’î hükümle ilgili aşağıdaki
bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Vad’î hükümde Şâri‘, bir şeyi, başka bir şey için
sebeb, şart ya da mâni‘ kıldığını açıklamaktadır.
B) Vad’î hükümde fiil, mükellefin gücü dahilinde
olmalıdır.
C) Şâri‘in mükellefi, bir fiili yapıp yapmamada serbest
bırakması da teklîfî hükümlerdendir.
D) Teklîfî hükümde fiil, gayr-ı makdûr olmamalıdır.
E) Teklîfî hükümler cumhura göre beş adet; Hanefîlere
göre yedi adettir.
27. Edâ edileceği vakit bakımından Ramazan orucu,
vâcib’in kısımlarından hangisinin kapsamına girmektedir?
A) Vâcib-i kifâî
B) Vâcib-i mahdûd
C) Vâcib-i zu’ş-şebeheyn
D) Vâcib-i mutlak
E) Vâcib-i mudayyak
28. Sıhhat, fesâd ve butlân kavramları hakkında
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Hükmün sahih veya bâtıl olması teklîfî hükme giren
konulardandır.
B) Hanefîler, akitlerde ve hukukî tasarruflarda sahîh ve
bâtıl kavramlarına fâsid’i eklemektedirler.
C) Rükünlerinde bir eksiklik söz konusu olan akitler
bâtıldır.
D) Vasıflarında bir eksiklik söz konusu olan akitler
fâsiddir.
E) Şahitsiz gerçekleşen bir nikah akdi fâsid akde
örnektir.
29. Fıkıh konularına göre telif edilmiş hadis mecmuaları
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Musannef
B) Müsned
C) Sünen
D) Müstedrek
E) el-Câmiu’s-Sahîh
30. İcmâ‘ ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) İcmâ‘, müctehidlerin şer‘î bir hüküm üzerinde fikir
birliğine varmalarıdır.
B) İslâm hukukçularının çoğunluğuna göre,
müctehidlerin çoğunluğunun bir konuda görüş birliğine
varması icmâ‘ olarak kabul edilmektedir.
C) Mâlikîler sükûtî icmâ‘ı kabul etmemektedirler.
D) İslâm hukukçuları sarîh icmâ‘ın şer‘î bir delil
olduğunda ittifak etmişlerdir.
E) İcmâ‘ hakkında yazılmış eserlerden birisi İbnu’l-
Münzir’in Merâtibu’l-İcmâ‘ adlı eseridir.
CEVAP ANAHTARI
1-D 11-D 21-D
2-A 12-B 22-E
3-B 13-A 23-E
4-C 14-C 24-C
5-E 15-E 25-B
6-A 16-C 26-B
7-E 17-A 27-E
8-B 18-B 28-A
9-C 19-D 29-C
10-E 20-B 30-C
BAŞARILAR DİLERİM…..
ÖRNEK SORULAR CEVAP ANAHTARI
1-B 21-C 41-A 61-E 81-B 101-B 121-D
2-A 22-D 42-C 62-C 82-D 102-E 122-A
3-D 23-A 43-B 63-D 83-E 103-A 123-D
4-D 24-B 44-D 64-B 84-C 104-B 124-E
5-E 25-C 45-E 65-A 85-D 105-D 125-C
6-A 26-D 46-A 66-B 86-A 106-B
7-C 27-A 47-D 67-C 87-E 107-E
8-A 28-B 48-E 68-B 88-D 108-D
9-C 29-D 49-B 69-D 89-A 109-C
10-D 30-E 50-C 70-E 90-E 110-A
11-B 31-A 51-E 71-A 91-D 111-C
12-C 32-C 52-D 72-A 92-D 112-D
13-D 33-B 53-B 73-B 93-E 113-B
14-E 34-A 54-B 74-C 94-D 114-E
15-B 35-D 55-E 75-A 95-D 115-D
16-A 36-E 56-A 76-C 96-B 116-C
17-C 37-D 57-D 77-E 97-E 117-E
18-A 38-D 58-B 78-E 98-D 118-C
19-D 39-B 59-C 79-B 99-A 119-E
20-E 40-C 60-A 80-A 100-B 120-A

26 Aralık 2018 Saat: 11:40

Bir önceki yazımız olan Ankara ilahiyat ilitam fıkıh final özeti başlıklı makalemizde Ankara ilahiyat ilitam fıkıh final hakkında bilgiler verilmektedir.

Bu yazıya henüz yorum yapılmamış. Neden ilk yorumu siz yapmıyorsunuz?

Yorumunuz...

Mesajınız: